Waterschap Drentse Overijsselse Delta is klaar met Ruimte voor de Rivier Zwolle. Om het IJsselgebied bij Zwolle symbolisch terug te geven aan de Zwollenaar, werd er vandaag een publieksdag gehouden. Op drie manieren kon het nieuw ingerichte gebied bezichtigd worden: te land (met een uiterwaardenwandeling), ter geul (met een korte boottocht) en op de pedalen (met een fietstocht).

Met de uiterwaardenwandeling bezoek je het gebied van de Dijkverlegging Westenholte. Waar voorheen dit gebied niet vrij toegankelijk was, is het dat nu wel, zo werd mij beloofd. Over laarzenpaden kan ik een rondje uiterwaarden wandelen, tot aan de IJssel aan toe. De wandeling is aangekleed met een vleugje theater.

Wandeling

De uiterwaardenwandeling is zo ongeveer bij mij in de achtertuin. De start, bij Biologische schapenboerderij De Vreugdehoeve, is op nog geen drie kilometer bij mij vandaan. Dus ik heb de wandelschoenen aangetrokken en toog (op de fiets, dat dan weer wel) naar de Vreugdehoeve, om mee te doen aan de uiterwaardenwandeling.

Het is gezellig druk als ik bij de Vreugdehoeve aankom. Op het terras drinken bezoekers een kopje koffie, kinderen worden geschminkt en vermaken zich op de speeltoestellen. Bij de ingang van de boerderij staat een grote tafel met folders van het waterschap. Ik pak een folder. “Gaat u de wandeling doen?”, vraagt de man die achter de tafel staat. Als ik bevestigend knik, krijg ik een bon voor een ijsje, “… die kunt u tijdens de wandeling verzilveren”, een pen en uitleg hoe ik bij de start van de wandeling moet komen.

Jan Voerman

Een man in ouderwets gewaad loopt rond op het terras van de Vreugdehoeve en spreekt de bezoekers aan. Iets verderop zit een vrouw voor een ezel (nee, geen dier, maar een standaard voor schilders) en zij is met grijstinten aan het werk op het doek. Ze werkt aan een schilderij in de sfeer van Jan Voerman.

Ik start mijn wandeling en loop richting dijk. Bovenaan de dijk gekomen zie ik direct welke kant ik op moet. Bij de brug staat een informatiestand van Natuurmonumenten en iets verderop staat een groepje mensen bij twee acteurs. Ik loop door en voeg me bij de andere wandelaars. De acteurs vertellen over de dijkverlegging. Ik val midden in de korte voorstelling, maar ik pik nog mee dat de leuning van de brug heel bijzonder is. Normaal gesproken wordt voor dit soort bouwwerken hardhout gebruikt, maar hier niet. De brugleuning is van naaldhout gemaakt dat bewerkt is met azijn. “Ruik maar, je ruikt de azijnlucht nog…” Een enkele wandelaar buigt zich over de railing en knikt. Als naaldhout bewerkt is met azijn, wordt het net zo duurzaam als hardhout, laat ik me vertellen. We lopen een stukje verder de brug op, achter de acteurs aan.

“Als je hier kijkt (hij wijst over de railing van de brug), wat zie je dan?” “Water”, is het nuchtere antwoord van zijn gezellin. “Dat is het overtollige water van de IJssel, dat hier in de nevengeul stroomt”, vertelt hij enthousiast. “Water dus”, is het droge commentaar van haar. Volgens hem is het wel heel bijzonder. De nevengeul en de IJssel horen bij elkaar, vullen elkaar aan. Dan kijkt hij serieus en valt op zijn knie. “Wat zie je nu?” “Een man die op zijn knie zit.” Hij kijkt even naar zijn toehoorders, maar krijgt al snel weer oog voor de dame. Hij vraagt haar ten huwelijk. Na enige twijfel zegt ze ja, om hem vervolgens de rug toe te keren. “Naar de Vreugdehoeve”, antwoordt ze als hij vraagt waar ze heen gaat. “De Vreugdehoeve? Dat klinkt heel leuk. Wacht op mij, mijn lieve nevengeultje”, roept hij en rent weg. Wij vervolgen glimlachend onze weg over de brug, richting vogelkijkhut.

In de vogelkijkhut is iemand van Natuurmonumenten aanwezig met een aantal verrekijkers. Om de beurt nemen we een kijker aan om de vogels te bekijken op het vogeleiland. Ook staat er een telescoop, zodat we de vogels nóg beter kunnen bekijken. Ik zie ganzen, meeuwen, visdiefjes, futen en een zilverreiger. Als ik nog wat beter kijk, zie ik ook een grutto en een kluut. Mooi!

IJsje

Ik vervolg mijn wandeling. We gaan nu de Vreugderijkerwaard in. Iets verderop staat een ijscokar van ijsboerderij IJscowd. Ik krijg een heerlijk ijsje en vervolg genietend mijn weg.

Ik had verwacht dat we het water over gaan en dan naar rechts, het gebied in waar ik een jaar geleden met een gids van Natuurmonumenten ook gewandeld heb, maar we slaan linksaf. Hier staat een nieuw hek dat toegang geeft tot het laarzenpad. Ik wist helemaal niet dat hier een laatzenpad was! Dat zal wel net zo nieuw zijn als dat hek!

Iets verderop zit een groepje mensen in het gras: twee schilders zijn bezig met een schilderij in de sfeer van Voerman (IJssellandschap) en twee acteurs vangen de wandelaars op. Ze vertellen over de beverburcht die hier in de buurt is. De burcht moest wijken voor het project Ruimte voor de Rivier, maar iets verderop is een nieuwe burcht gecreëerd.

Ik struin verder door het hoge gras. Vlinders fladderen om me heen en meeuwen krijsen naar elkaar in de lucht. Twee ganzen proberen al gakkend het luchtruim te kiezen, maar dat gaat nogal moeizaam. Hoewel het hier heerlijk rustig is, is het niet stil. Dit stukje Zwolle heb ik nog nooit gezien. Het is hiet mooi. Ik loop tussen het water door: aan de ene kant de IJssel en aan de andere kant de nevengeul.

Afwisselende natuur

Ik wandel een heel stuk langs de IJssel. Grasland, dorre, droge kleigrond en bramenstruiken wisselen elkaar af in het landschap.

Aan het einde van het laarzenpad staan drie mensen in authentieke kledij. De mannen vertellen over hun jeugd, terwijl de vrouw mijmerend over het water uitkijkt. Ze hebben altijd in dit gebied gewoond. Altijd te maken gehad met de rivier. De mooie rivier, met haar prachtige uitzicht, maar ook met haar dreigingen. Overstromingen waren de mannen niet vreemd. Ze zijn niet anders gewend dan dat alle spullen eens in de zoveel tijd naar boven gebracht moeten worden vanwege het hoge water. Ze konden hun huis niet uit, want de weg was ondergelopen. Ze konden dan dus ook niet naar school. En nu moet de rivier meer ruimte krijgen. Moesten ze hun huis verlaten om ruimte te maken voor het project. De ene man weigerde en woont nog steeds in zijn boerderij in het gebied dat zo nu en dan onder water staat. De ander heeft eieren voor zijn geld gekozen en is vertrokken. Hij woont mooi, heeft nooit meer last van hoog water, hoeft zijn spullen niet meer naar zolder te brengen… Beide mannen hebben geen spijt van hun beslissing.

Dan dragen ze met zijn drieën een gedicht voor.

De Steen
Ik heb een steen verlegd,
in een rivier op aarde.
Het water gaat er anders dan voorheen.

De stroom van een rivier, hou je niet tegen
het water vindt er altijd een weg omheen.
Misschien eens gevuld, door sneeuw en regen,
neemt de rivier m’n kiezel met zich mee.
Om hem, dan glad, en rond gesleten,
te laten rusten in de luwte van de zee.

Ik heb een steen verlegd,
in een rivier op aarde.
Nu weet ik dat ik nooit zal zijn vergeten.
Ik leverde bewijs van mijn bestaan.

Omdat, door het verleggen van die ene steen,
de stroom nooit meer dezelfde weg zal gaan.

Ik heb een steen verlegd,
in een rivier op aarde.
Nu weet ik dat ik nooit zal zijn vergeten.

Ik leverde bewijs van mijn bestaan.
Omdat, door het verleggen van die ene steen,
de stroom nooit meer dezelfde weg zal gaan.

                                                                 Tekst: Bram Vermeulen

Ik kijk uit over de IJssel. In de verte zie ik een pittige regenbui. Ik hoop niet dat die bui mij bereikt. Tot nu toe heb ik prachtig weer: zon en wolken wisselen elkaar af. Het zonnetje maakt het heerlijk warm en de wolken zorgen voor schilderachtige luchten.

En die lucht wordt ook hier vastgelegd op doek. Een schilder kijkt uit over het water, terwijl hij de zojuist geschilderde (witte) wolken aanpast. De licht is inmiddels veranderd in vijftig tinten grijs en het doek moet daarop aangepast worden.

Hier verdwijnt de nevengeul grond en kunnen we de terug naar de dijk. Het laatste stuk van de wandeling stap ik iets steviger door. Ik voel een paar druppels en de wind neemt wat toe. Bovendien ken ik dit stukje wel: over deze dijk heb ik regelmatig hardgelopen, gwandeld en gefietst.

Maar hoe goed ik het hier ook ken, het blijft een fotogeniek stukje Zwolle. Langs de dijk groeit koolzaad, boterbloem en klaproos. Een kleurrijk geheel, zo onder de grijze lucht.

Ik ben mooi op tijd terug. Die paar druppels regen deerden me niet, maar terwijl ik in de Vreugdehoeve geniet van een kopje koffie en wat napraat met mede-wandelaars, komt de regen even met bakken uit de hemel. De acteurs en schilders keren ook terug. Hun werk zit erop voor vandaag. Een van de schilders zet haar werk binnen neer. “Hier en daar een bui”, grinnikt ze terwijl ze naar de uitgelopen verf kijkt.

Het was een mooie wandeling. Ik heb stukjes natuur gezien die ik nooit eerder gezien heb, en dingen gehoord die ik niet eerder hoorde. Het laarzenpad zal ik zeker nog eens lopen!

Advertenties